Futbol Bilgileri
 
Futbolcuların mevkilerine göre olması gereken özellikleri.
Futbolda motivasyonu kaybetmek.
Lider oyuncuların özellikleri
Müsabaka-antreman öncesi beslenme
Spor sakatlıkları

Futbolcuların mevkilerine göre olması gereken özellikleri  

KALECİ                        

* Yan topları iyi olmalı,
* Sezgileri ve refleksleri iyi olmalı,
* Topu oyuna eliyle sokabilmelidir (uygun durumlarda).

LİBERO

* Teknik açıdan iyi olmalı,
* Gereksiz riskleri üzerine almamalı,
* Stoperleri oyundan düştüğünde oyuna müdahale edecek pozisyonu almalı, oyundan     
düşenin kademesine girebilmeli,
* Derin pasları kesecek kademede bulunmalı,
* Stoperlerden çok kopuk oynamamalı,
* Ne zaman oyuncunun, ne zaman alanın kademesinde olacağını iyi bilmeli,
-Oyuncu kademesi yakın,
- Alan kademesi uzak olmalı,
* Stoperlerle asla yan yana oynamamalı,
* Topla gelecek adamın üzerine çıkacak olan oyuncuyla iyi anlaşmalı,
* Gerektiğinde ataklara katılmalı,
* Çok iyi pas verebilmeli, özellikle uzun pasları iyi olmalıdır.

STOPERLER

* Alan ve adam markajını iyi yapabilmeli,
* Bütün açılardan gelen toplara müdahale edebilmeli, hava hakimiyeti iyi olmalı,
* Fizik, kondisyon olarak iyi olmalı,
* Tek ayakla sıçrayabilmeli,
* Rakip forvetten önce topa müdahale edebilmeli, sezgileri iyi olmalı,
* Her iki ayağını iyi kullanabilmeli,
* Rakibe yakın oynamalı, etkili olmasına mani olmalıdır.

 ÖNLİBERO

* Kişisel becerisi yüksek olmalı ( teknik kapasitesi iyi olmalı).
* Fizik kondisyon olarak üstün olmalı,
* Oyun bilgisi iyi olmalı,
* Hem defansif hem de ofansif özellikleri olmalı,
* Arkadaşlarıyla iyi iletişim kuran, onları yönlendiren, lider vasıflara sahip olmalı,
* Her iki ayağın iyi kullanmalıdır.

 SAĞ VE SOL DIŞ OYUNCULAR

* Dayanıklı ve devamlılığı olmalı,
* Süratli, çabuk ve fizik kondisyon olarak üst seviyede olmalı,
* Top kontrolü iyi olmalı, rakibi geçebilecek özelliklere sahip olmalı,
* İyi ortalar yapabilmeli,
* Kademe bilgisi iyi olmalı, gerektiğinde defansın kademesine girebilmeli,
* Hücuma katılıp forvet oyuncularına pozisyon hazırlayabilmelidir.

 SAĞ VE SOL İÇ OYUNCULAR

* Bireysel yetenekleri gelişmiş (çalım, şut, dripling…) olmalı,
* Oyuna dayanıklılığı üst seviyede olmalı,
* Hem hücumda hem de defansta arkadaşlarına yardım edebilmeli,
* Fizik kuvvet olarak üst seviyede olmalı,
* Oyun bilgisi olmalı, topsuz oyunu iyi olmalı,
* Boş koşular yapabilmeli, yaratıcılıkları üst seviyede olmalıdır.
* Pas yüzdeleri yüksek olmalıdır.

HÜCUM OYUNCULARI

* Her iki ayağıyla şut çekebilmeli,
* Topa iyi kafa vurmak için cesaretli ve kabiliyetli olmalı,
* Daima şutu düşünüp hedefe şut atabilmeli,
* Arkadaşlarına pozisyon hazırlayabilmeli,
* Kaleye akası dönükken topu koruyabilmeli, gerektiğinde arkadaşlarına duvar olmalı,
* Gol vuruşları iyi olmalı,
* Rakip savuma ile mücadele gücü gelişmiş hava topu üstünlüğü yüksek olmalıdır.

Yukari

Motivasyon

FUTBOLDAN SOGUDUM
mentor (ersin afacan)

Mental antrenmanın temel konularından biri “Motivasyon” konusudur. Motivasyon; bir veya birden çok insanı belirli bir amaca doğru devamlı şekilde harekete geçirmek için sürdürülen çabaların bütünü olarak tanımlanmaktadır. Sporcular; oyun sevgisi, yarışmanın eğlencesi, şahsi hedeflere ulaşmak, ödül kazanmak, şöhret ve saygınlık gibi gerekçelerle motive olmaktadır. En sağlıklı motive olma yolu yarışmanın eğlencesi ve spor sevgisi üzerine yoğunlaşmaktan geçer. Çeşitli sebeplerden dolayı motivasyonunda düşme olan sporcuların durumunu en iyi anlatan kavram ise “Tükenmişlik” kavramıdır. Tükenmişlik; daha önce ilginç ama şimdi sıkıcı, yerine getirilmez veya çok zoraki gelen bir faaliyetten çekilme olarak tanımlanmaktadır. Geçenlerde okuduğum bir haberde İngiltere Premier League takımlarından Chelsea'nin forvet oyuncusu Didier Drogba, bu sezon futbol tutkusunu kaybettiğini belirterek, "Kariyerimde ilk kez içimdeki futbol ateşini kaybettim. Bu yaz futboldan soğudum. İçimdeki futbol ateşi tamamen söndü. Artık hedeflerimle ilgili sorular duymak istemiyorum" demiş. Drogba'nın bu sözleri, Chelsea Teknik Direktörü Luiz Felipe Scolari'nin, kendisini bir süredir yedek kulübesinde oturtup, yerine Premier Lig'de gol kralı olan Nicolas Anelka'yı oynatmasına sitem olarak değerlendirildi. Drogba’nın yaşadığı bu frustrasyon yani futbol oynama arzusuna gem vurulması ve buna eşlik eden hüsran duygusunu ülkemizde de pek çok sporcu yaşamakta ve buna çözüm üretememektedir. Drogba ve bu durumdaki sporcularda, idealizm ve amacın ileri düzeyde kaybı söz konusudur. Tükenmişliğin gelişimi zaman alır ve dört aşamada oluşur: 1. Kişisel ilişkilerinizi kesmek, birlikte çalıştığınız insanlardan kendinizi duygusal olarak uzaklaşmış, mesafeli (soğuk) ve ilgisiz olarak ayırmaya başlamak, 2. Başarınızın azaldığını hissetmek, 3. Sporu bırakmak için sebepler aramaya başlamak, 4. Duygusal ve fiziki bitkinlik yani tükenmişlik durumu. Peki tükenmişlik nasıl yönetilir ve önlenir? Öncelikle sporcu fiziksel açıdan sorun yaşamayacak. Sonra beslenmesi, uyku düzeni ve dinlenmesine dikkat edecek, pozitif bir dış görünüşe sahip olacak, hayatında rahatlatıcı molalara yer verecek ve en önemlisi de bir zihinsel antrenör ile özgüven, sabır, iletişim gibi zihinsel yetenekleri üzerine çalışacak. Drogba’yı bilmem ama Manisa dahil olmak üzere ülkemizin neresinde ve hangi sporcu böyle bir duruma karşı bu tip tedbirleri alıyor?

Yukari

LiDER OYUNCULARIN ÖZELLiKLERi

- Örnek davranış
- Ortalamanın üzerindeki oyunsal kaliteler
- Mücadele hırsı
- Psikolojik denge
- Performansta süreklilik ve istikrar
- Oyun kuralları içinde takıma katkı sağlayabilecek kalitede agresiflik
- Hâkimiyet
- Soğukkanlılık
- Stresi yenebilme
- Sportif davranış
- Zorluklara karşı koyabilme( Direnme)
- Taktik anlayış gösterebilme
- Oyun zekâsına sahip olma
- Önceleme yeteneği (antisipation)
- Hazırlıksız tepki (improvisiren)
- Oyun içinde gelişen ilişkileri tanıma
- Takım arkadaşlarını etkileyicilik ve aydınlatıcılık
- Teknik önkoşullara sahip olmak
- Sorumluluk alma
- Gerekli motivasyona sahip olmak
- Müteşebbis durum
- İkna gücü
- Yüksek derecede harekete geçme ve sonuç alma gücü
- Örnekleme
- Belirli deneyim

Sonuç olarak,

Psikolojik denge, stresi yenebilme gibi özelliklerin yanı sıra bütün takım
arkadaşlarınca kabul edilen aynı zamanda arkadaşlarının sempatisini kazanmış,
çalışkan, örnekleyebilen ve kendisini ile birlikte tüm takımı motive edebilen
oyuncular aranılan bir başka deyişle de LİDER olan oyunculardır…
Yukari

Müsabaka ve Antreman Öncesi Beslenme:

Müsabaka/Antrenmandan 3–4 saat önce tüketilen 300–400 gr CHO içeren bir öğünün performansı arttırdığı gösterilmektedir. Ancak son yıllarda egzersizden 1 saat önce ağırlık başına 1 gr karbonhidrat alımının da  iyi tolere edildiğine dair çalışmalar mevcuttur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

* Yemeğin sindirimi kolay olmalı.
* Yeni yiyecek ve içecek denemeleri (hazırlık döneminde yapılabilir) yapılmamalı.
* Protein ve yağların sindirimi yavaş sürdüğü için az tüketilmeli. Kompleks karbonhidratlar tercih edilmeli.
* Çiğ sebze ve meyveler ile kurubaklagiller, tam tahıllı ürünler gibi posa içeriği yüksek besinlerden kaçınılmalıdır.
* Gaz yapabilen lahana,karnabahar, brokoli,bezelye gibi besinler yenmemelidir.
* Müsabaka öncesi yavaş yemek yenilmelidir.
* Yarışma ve egzersiz öncesi 2–2,5 (~ 500 ml) bardak su içilmelidir. (yarım saat önce de 1 bardak içilebilir.)

Müsabaka ve Antreman öncesi tüketilebilecek öğün örnekleri:

 
Peynirli Makarna veya Derisiz Tavuk        
Şehriye Çorbası veya Patates Püresi
Komposto veya Meyve suyu + Maden suyu
Beyaz Ekmek veya Beyaz Ekmek

Kahvaltı sıralarında ise;
Az yağlı peynirli tost veya Beyaz veya Kaşar Peyniri
Elma Suyu veya Bal/Reçel
Domates (soyulmuş) veya Meyveli Yoğurt
Beyaz Ekmek veya Kuru Kayısı veya İncir
Açık Çay (şekerli) veya Beyaz Ekmek

Müsabaka /Antrenman Sonrasında Beslenme :
Egzersizden hemen sonra vücutta azalan su, mineraller ve boşalan glikojen deposu yerine konmalıdır. Bu depoların yerine konmasında en etkili yol; en kısa sürede, ilk yarım saatte yüksek karbonhidratlı yiyeceklerin tüketilmesidir.

100 gr karbonhidrat ve 5–9 gr protein içeren yiyecek ve karışımlar:
1 su bardağı az yağlı yoğurt, 1 muz, 1 su bardağı portakal suyu
1 kase meyveli tatlı, tavuk/hindi etli sandviç
1 porsiyon domates soslu makarna, 2 dilim ekmek

 Egzersiz sonrası su içimindeki kriter de idrarın rengidir. İdrarın rengi açık oluncaya kadar sporcunun su içmesi gerekmektedir. Aslında burada asıl kolaylık aktivite öncesi ve sonrası vücut ağırlığının belirlenip farkı kadar su alınmasıdır.
Sporcunun içeceği suyun soğuk olmaması gibi yanlış inanışlar olsa da 5–10 derecedeki soğuk suyun, egzersiz sırası ve sonrasında artmış vücut sıcaklığının dengelenmesinde yararlı olması söz konusudur.

Vitamin-mineral Gereksinimi
Yeterli ve dengeli beslenen, özellikle besin çeşitliliği fazla olan futbolcuların ekstra vitamin-mineral kullanması gerekmemektedir. Ancak kamp ve turnuvalarda yoğun antrenman ve maç programı içerisinde, enerji sisteminde görevli olan bazı B grubu vitaminlerinin, immün sistemi ve savunma sistemini destekleyici bazı vitaminlerin ve kas gevşetici özelliği de bulunan bazı minerallerin uzman denetiminde tüketilmesi sağlanabilir. Bu destek seçimlerinde futbolcuların diyet hikâyeleri incelenmeli ve sporcuların tüketmediği yiyecekler göz önünde bulundurulmalıdır.

Menü Planlama

Sporcuların ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda, kamplar ve turnuvalarda menüler planlanır. Bu planlamada sporcunun alışık olduğu besinler muhakkak dikkate alınmalı, sporcuların tüketip-tüketmediği besinler incelenmeli, antrenman veya maç saati, antrenman veya maç yoğunluğu gibi etkenler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Kamp ve turnuvalar sporculara eğitim verilmesi açısından çok uygun dönemlerdir. Profesyonel takımlarda sağlık ekibi içerisinde son yıllarda beslenme uzmanı/diyetisyen de yer almakta, bu durum sporcuların kamp ve turnuvalarda beslenme ile ilgili olarak karşılaştığı problemlerin çözümüne yardımcı olmaktadır.

Yukari

SPOR SAKATLIKLARI

AŞİL TENDİNİTİSİ

Nedeni: Baldır kaslannın kramp yada spazmlara neden olacak derecede aşırı zorlanması.

Özel Bulgular: Topuğun üsi kısmında uzun süren ağrılar.

İlk Yardım: Ağrılı tarafı tesbit edin (örn. bandaj ile) ve zorlamadan kaçının. İlgili uzmana danışın. (Tercihan Ortopedi-Travmatoloji veya Fizik tedavi, rehabilitasyon).

Ek Uygulamalar: Baldır kaslarına masaj. Topuğun ayakkabı içine konacak bir parça i!e yükseltilmesi (Bu, aşil tendonuna binen yükü azaltıp iyileşmeyi hıziandıracaktır. Bir gel sürülerek belirtiler gerilinceya kadar tedaviye devam edilir.

Tedavi Sonrası: Baldır kasları için gerdirme egzersizleri. Antranmanlardan sonra tendon ve çevresine buz ile soğuk uygulama

Önlem: Beslenme ile uygun Magnezyum alınması sorunlara karşı öntemlerden birisi olabilecektir

AŞİL TENDONU KOPMASI

Nedeni: Koordine olmayan kas gerilmesi (iç travma) veya direk fizikseletki (iç travma) ile ani ve aşırı zorlama.

Özel Bulgular: Diz-dirsek pozisyonunda, her iki ayak muayene masası kenarında serbest olarak sarkarken, baldır kavrama testinde sağlam tarafta ayak parmaklarında kopan tarafta hareket yoktur. Tendon üzerinde (bir parmak kadar genişlikte) bir çukur izlenir.

Ek Uygulamalar: Mutlaka cerrahi onarım gereklidir. Kısa stireli olarak operasyona kadar alçılı tesbit yapılabilir.

İlk Yardım: Eklem fonksiyonunu korumak için erken dönemde egzersizlere başlanmalıdır. Düzenli olarak gel uygulanması önerilir.

Tedavi Sonrası: Yetkili uzman gözleminde gerdirme egzersizleri yapılmalıdır. Zedeli bölgeye herhangi bir zorlanmadan sonra buz ile soğuk uygulanmalıdır. Gel sürülmeye devam edilir.

Önlem: Zedelenen bölgede oluşan yeni doku koordine olmayan kas kasılnıalarına yol açabileceği için aşırı yüklenmelerden sakırımalıdır.

AŞİL TENDONU ZORLANMASI (ÇEKMESI)

Nedeni: Ani ve kuvvetli zorlanma veya direk fiziksel travma.

Özel Belirtiler: Egzersiz sırasında topuk ve tendon bölgesinde hareketi engelleyici tipte deliniyor hissi veren ağrı.

Ek Uygulamalar: Destekleyici bandaj kullanılmalı ve düzenli olarak gel uygulanmalıdır.

Tedavi Sonrası: Baldır kasları için gerdirme egzersizleri yapılmalıdır.

Önlem: Kas oluşumlarının korunması için dülzenli olarak Magnezyum preparatlarının alınması önerilmektedir.


BAĞ ZEDELENMELERİ

Nedeni: Eklemi doğal sınırları ötesinde harekete zorlayan harhangi bir kuwet bağ zedelenmesine yol açabilir.

Özel Belirtiler: Etkilenen eklemde ağrı, fonksiyon bozukluğu ve eklem içi kanamaya ve sıvı artışına bağlı olarak şişme.

İlk Uygulamalar: gel ile birlikte soğuk (buz) uygulama. Eklemin başkaca bir zorlanmaya maruz kalmaması için bandajlama. Ciddi durumlarda hekime başvurulmalıdır.

Ek Uygulamalar: Sakatlığın ciddiyet derecesine bağlı olarak geçici bir süre için sportif aktivitelerden uzak kalınmalı. llgili uzman bu siireyi saptamada önerilerde bulunacaktır. Destekleyici bandaj kullanılmalı ve düzenli olarak gel uygulanmalıdır.

Tedavi Sonrası: Ikinci bir zedelenmeye karşı önleyici olarak eklem fonksiyonunu sağlamak amacıyla egzersizlere mümkün olduğu kadar erken başlanmalıdır.

 
SU TOPLAMASI

Nedeni: Ayakkabı ya da diğer spor malzemelerinin deri üzerine yaptığı baskı ya da tahriş.

Özel Bulgular: Derinin dış tabakasının altında sıvı birikimi ile birlikte üst tabakanın ayrılması.

İlk Uygulamalar: Su toplanması durumunda sıvı boşaltılmalı bölge dezenfekte edilmeli ve etkılenen alan hava geçişi sağlanacak şekilde pansuman yapılmalıdır.

Önlem: Ayakkabılann içini ve giyilen çorapların dışını hafifçe sabunlamak veya ayakkabıların deri kısımlarının iç kısmına yumuşatrcı yağ sürmek yararlı sonuçlar vermektedir. Ellerdeki su toplaması uygun eldiven giyerek önlenebılir.

KIRIKLAR

Nedeni: Dış kökenli fiziksel etmenler, düşme ya da çarpışmalar.

Özel Bulgular: Kırık olan tarafta yüklenme kapasitesi yitimi ve hareket sınırlılığı. Kırık bölgesinde görülebilecek ya da elle muayenede farkedilebilecek değişiklikler (şekil bozukluğu gibi) Bölgesel kanamaya bağlı olarak belirgin bir şişme dokunma ve hareketlerle birlikte şiddetli ağrı.

İlk Uygulamalar: En uygun malzeme ile kırığın tesbit edilmesi (atelleme) gerekmektedir. Ancak kırık uçlarının yanaştırılması (reduksiyon) yapılmaya çalışılmamalı ve en kısa süre içinde ilgili uzmana başvurulmafıdır. Bu arada kırık bölgesine soğuk uygulanabilir ve ağızdan ağrı kesiciler verilebilir. Uzman hekimin reduksiyonunu takiben kırığın iyileşmesi için alçılı tesbit yapılır.

 Tedavi Sonrası: Kas kitlesi ve kuvvetin azalmasını engellemek için sistemli olarak, egzersizler yapılmalıdır. , Yük taşıyan taraf ve bölgelerde ödem oluşumunu engellemek için günde birkaç kez gel uygulanmalıdır.

 
KASIK ZORLANMASI

Nedeni: Spora katılım öncesi yetersiz ısınma ve gerdirme sonucu uyluğun iç kısmındaki kas ve tendonlann aşırı zorlanması.

Özel Bulgular: Uyluğun üst ve iç kısmında şiddeti gittikçe artan ağrı.

İlk Uygulamalar: Etkilenen bölgeye 20 dakika kadar buz uygulanır ve baskılı bandaj yapılır.

Tedavi Sonrası: 3 gün içinde gerdirme-gevşetme egzersizlerine başlanabilir. Kasık bölgesine düzenli olarak gel uygulanır. Gerdirme -gevşetme egzersizleri ağrısız olarak yapılmaya başlandığında tedricen koşu içeren çalışmalara geçilebilir. Eğer ağrı hisedilirse egzersizlere devam edilmeli ve ara verilmelidir.

Önlem: Antrenman ya da yarışmalar öncesinde uyluk ve kasık bölgesinde kasların uygun bir şekılde ısıtılması ve gerdirme egzersizlerinin yayılması önlem açısından önemlidir.

 
DİZ EKLEMLERI KIKIRDAK ZEDELENMELERİ

Nedeni: Yerde sabit ve diz bükülü durumdayken iç ya da dış kuvvetlerin etkisiyle diz ekleminin zorlanması.

Özel Bulgular: Dizin bükülme ve dönme hareketlerinde eklem bölgesinde ağrı duyulur. Ağrı nedeniyle dizin tam olarak gerilme pozisyonuna gelmesi hemen hemen imkansızdır.

İlk Uygulamalar: Diz çevresine gel uygulanır. Buz ile soğuk-baskılı bandaj yapılır. Zaman kaybetmeden hekime başvurulmalıdır. Bu tip sakatlıklar genellikle operatör gerektiren durumlardandır.

Tedavi Sonrası: Operasyon sonrası uygun bir şekilde planlanmış kassal egzersiz programıyla dizin kuvvet desteği sağlanmalıdır. Düzenli alarak gel uygulanmalıdır. Operasyondan 6 hafta sonra yumuşak bir' zeminde hafif koşu antrenmanlarına başlanabilir.

 KAS LİFİ KOPMASI (YIRTIĞI)

Nedeni: Yetersiz kondüsyonlanma, antrenman ve yarışmalar öncesi yetersiz ısınma ve gerdirme hareketleri.

Özel Bulgular: Egzersizler sırasında batıcı ya da kesici tipte ağrı. Genellikle damar dışına kan sızmasına bağlı olarak morarma görülebilir.

İlk Uygulamalar: En az 20 dakika süreyle buz (soğuk) uygulama.

Ek Uygulamalar: 2-3 gün süreyle baskılı bandaj ve günde birkaç kez gel uygulanır.

Tedavi sonrası: Sakatlığın ciddiyetine göre karar verilmek üzere, zedelenmeden 72 saat kadar sonra aktif hareketlere ve gerdirme egzersizlerine başlanabilir.

Önlem: Antrenman ve yarışmalar öncesinde kasların uygun bir şekilde ısıtılması ve gerdirme egzersizlerinin yapılması.

 
EGZERSIZ SONRASI KAS SERTLİĞİ, YORGUNLUK

Nedeni: Uygun olmayan antrenman rejimi, kasların aşırı kullanımı, bazı minerallerin yetersizliği.

Özel Bulgular: Kısa süreli kas ağrıları ve yorgunluk.

İlk Uygulamalar: Etkilenen kas gruplarının gerdirme egzersizleri ile gevşetilmesi. Sıcak-ıslak uygulamalar (sıcak duş ve banyo). Gel uygulaması.

Önlem: Yeterince Magnezyum alımına dikkat edilmesi. Antrenman planlamasında yüklenmelerin tedrici olarak arttırılması prensibine dikkatle uyulmalıdır. Antrenman ve yarışmalar öncesinde uygun ısınma ve gerdirme egzersizleriyle kaslar yüklenmeye hazırlanmalı. Bu uygulama en azından 20 dakika kadar sürmelidir.

KAS EZİLMELERİ

Nedeni: Sert bir cisime ya da sakattanmaya yol açabilecek bir baskının kasta bölgesel olarak bir doku bütünlüğü bozukluğu yaratması.

Özel Bulgular: Bazı durumlarda damar dışına sıvı sızmasına bağlı olarak morarma görülebilir.

İlk Uygulamalar: Gel ve soğuk-baskılı bandaj ile 48 saat tedavi yapılır.

Ek Uygulamalar: Gel ile bandajlama, günde 2-3 kez yapılır. Tedavi Sonrası ağrının şiddeti azaldığında egzersizlere başlanır. (Basamakiarda inip çıkma veya yüzme gibi).

  KAS ZORLANMALARI (ÇEKMELERİ)

 Nedeni: Tek bir kas grubunun gerilebiime sınırından daha fazla zorlanması. Yetersiz kondüsyon. Antrenman ve gerdirmelerinin uygun olarak yapılmaması. Magnezyum alımında yetersizlik.

Özel Bulgular: Ani zorlanmalarda kas ağrıları. İfk Uygulamalaw Sportif aktivitelerden geçici olarak uzak kalınmalıdır. REPARIL-GEL ve soğuk uygulamalar yapılmalıdır.

Ek Uygulamalar: Kas gruplarına günde bi~kaç kez REPARIL-GEL uygulanabilir. Baskılı bandaj iyileşmeyi hızlandırabili~. Sonraki birkaç gün içinde ise zedelenen kas mümkün olduğunca sık gerdirme egzersizleriyle esnetilmeye, yumuşatılmaya çalışılmalıdır.

Tedavi Sonrası: Mafif koşular ve jogging yapılmaya başlanır. Ilk birkaç gün içinde masaj yapılmamalıdır.

Önlem: Antrenman ve yarışmalar öncesinde kasların uygun ısınma ve gerdirme egzersizlerının yapılması önlem açısından büyük önem taşımaktadır.

 SIYRIK VE KESİKLER

Nedeni: Genellikle düşmelere bağlı olarak deride ortaya çıkan yüzeysel zedelenmeler.

Özel Bulgular: Etkilenen alanda ağrı ve kızarıklık. Bazı durumlarda hafif kanama.

İlk Uygulamalar: Alkol içermeyen dezenfekten sıvı ile yara temizlenmelidir. Hava akımına izin verecek bir malzeme ile yara pansumanı yapılır.

Uyarı: Deride doku bütünlüğünün bozulduğu bütün durumlarda tetanoza karşı önlem alınmalıdır. Hastanın tetanoza karşı daha önceki bağışıklık durumuna göre kararlaştırılır (örn. aşılama ya da serum gibi).

 ÇIKlKLAR

Nedeni: Dış kökenli bir fiziksel kuvvet uygulaması sonucunda eklemi oluşturan kemik uçlarının normal pozisyonları dışında yer değiştirmeleri.

Özel Bulgular: Etkilenen eklem bölgesinde ağrı.

 İlk Uygulamalar: Soğuk ve baskılı bandaj uygulanıp çıkan eklem hareketsizleştirilmelidir (Atelleme). Derhal ilgili hekime başvurulmalıdır.

 Uyarı: Hiçbir zaman çıkığı yerine koymayı denemeyiniz. Bilinçsiz zorlamalarda kemik çevresindekı yumuşak dokuların, damar ve tendonların zedelenme olasılığı vardır.

 Ek Uygulamalar: Ağrı sınırını aşmadan yapılan eklem hareketleri, etkilenen bölgeye hafif masaj fizyoterapi egzersızleri ve günde birkaç defa gel uygulama öneriler arasındadır.

 
BURKULMALAR

Nedeni: Bir eklem iç ya da dış kökenli bir fiziksel etken tarafından normal hareket sınırlarının ötesinde zorlandığında eklemin bağları aşırı gerilebilir veya kopabilir.

Özel Bulgular: Oldukça kısa bir süre içinde eklem çevresinde şişme ortaya çıkar. Damar zedelenmesi nedeniyle eklem çevresinde ve içinde kanama olabilir.

İlk Uygulamalar: Yeterli süre ve sıklıkla buz ve soğuk uygulanmalıdır (genellikle 1/2 -1 saat ara ile 8 -10 dakika kadar ve 48 - 72 saat boyunca). Gel sürülür ve baskılı bandaj yapılır. Burkulan tarafta (örn. ayak bileği burkulması ise) bacak yüksekte tutulur (elevasyon) ve yer çekimi etkisinden yararlanılarak şişme engellenmeye çalışılır.

Uyarı: Sıcak duş alınmaması ve bölgeye sıcak uygulanmaması aynca ılgili hekime danışılması önerilmektedir.

Tedavi Sonrası: Ağrı azaldığında ve bölgedeki morarma düzeldiğinde eklem fonksiyonunu korumak için aktif egzersizlere başlanmalı ve atrenmanlar tedricen arttırılmalıdır.

Önlem: Kassal kuvvet yetersizliği olan, bağ zayıflığı bulunan eklemler atrenman ve yarışmalar öncesinde bandajla desteklenmelidir.

SAKATLIK SONRASI SPORA DÖNÜŞ VE YENİDEN KONDÜSYONLANMA

Spor sakatlıklarından korunmanın en önemli öğesi hiç şüphesiz, yeterli fiziksel uygunluğu geliştirecek şekilde atrenman planlanması yapmaktır. Bu prensip hem boş zamanlarını değerlendirmek için egzersiz yapan amatörler hem de yüksek performans sporcuları için geçerlidir.

Sakatlığın ya da operasyonun ardından rehabilitasyonun uygun yapılması da son derece önem taşımaktadır. Antrenmana çok erken başlamak ya da her ne pahasına olursa olsun fiziksel uygunluğa çok kısa süre içinde ulaşmaya çalışmak sakatlıkların tekrarlanmasına yol açabilir. Bu durum ise ciddi, hatta kalıcı bir bozukluk riski anlamına gelmektedir. Daha kötüsü sporu tamamen bırakmak gerekebilir.

Birçok durumda bu tip sorunların öncelikle sakatlık ya da operasyona bağlı olmadığı ve sakatlanmanın ardından spora ve aktivitelere erken dönüşe bağlı olduğu belirtilmektedir.

Organizmaya genel kondüsyonu tekrar kazandırmak sakatlık geçiren tarafın özel olarak kuvvetlendirilmesi kadar önem taşımaktadır.

Aşağıdaki temel prensipler katiyen unutulmamalıdır:

Kalıcı bir sakatlıktan sakınmak istiyorsanız ağrı'ya bir uyarı sinyali olarak önem veriniz.

Sakatlık durumu ile ilgili olarak herhangi bir konuda şüpheniz, endişeniz varsa hekim, fizyoterapist, masör ya da deneyimli bir kimse olarak antrenörünüze danışmaktan çekinmeyin.

Hasta yapılan programı uygulamalı ve sonuçlarını değerlendirip ilgililerle tartışmalıdır.

Genelllikle az sıklıkla yapılan düşük şiddetteki yüklenmeler tercih edilmelidir. Burada anahtar cümle "Egzersizlere erken başlamalı ancak yükü tedricen arttınlmalıdır" olmalıdır.

 Sakatlık sonrası başarının yalnızca kuvvet antremantarıyla değil sabırla ve düzenli olarak yapılan rehabilitasyon uygulamalarıyla elde edilebileceğini hatırlayınız.

Yukari